Zasady tworzenia opisów alternatywnych

• Obiektywność

  Unikaj subiektywnych ocen („piękny krajobraz”), skup się na faktach („góry w tle, rzeka przepływająca przez dolinę”).

• Precyzja

  Opisuj konkretne elementy grafiki, unikaj zbędnych informacji i takich sformułowań jak „zdjęcie przedstawia”, „na fotografii widać”, „na grafice widoczne jest”. Opisz rodzaj ilustracji: np. „wykres słupkowy”, „wykres kołowy”, „wykres liniowy”. Wskaż istotne wartości widoczne na wykresie, np. „spadek liczby użytkowników w drugim kwartale”, „największy wzrost sprzedaży zanotowano w 2023 roku”. Odnieś się do tabeli danych (jeśli jest dostępna): jeśli wykres opiera się na tabeli, warto wspomnieć o tym w tekście alternatywnym, np. „Szczegóły znajdują się w tabeli danych na tej stronie”.

• Kontekst

  Dostosuj opis do celu i treści, która znajduje się na danej stronie. To samo zdjęcie, użyte w innym kontekście, może mieć inny tekst alternatywny.

• Dostępność

  Upewnij się, że opis dla osób korzystających z czytników ekranu jest nie tylko zrozumiały, ale także dostarcza im kluczowych informacji zawartych na rysunku czy wykresie.

• Uaktualniaj teksty alternatywne

  Jeśli wykres się zmienił, upewnij się, że tekst alternatywny również zostanie zaktualizowany.

Przykład 1. Wykres i tabela danych sprzedażowych

Wykres 1. Wyniki sprzedaży osiągane przez poszczególnych pracowników w latach 2017-2024

Tabela 1. Sprzedaż w latach 2017-2024

Wykres powinien mieć opisane osie i legendę. W przypadku jeśli wykres przedstawia rozbudowane dane, lepiej zrezygnować z wartości przy każdym słupku i dodać zamiast tego tabelę albo scaloną z wykresem, albo wstawioną osobno poniżej.

Przykład opisu alternatywnego

• Prosty:

Wykres słupkowy przedstawiający wyniki sprzedaży osiągane przez poszczególnych pracowników w latach 2017–2024.

• Szczegółowy ze wskazaniem opisu:

Wykres słupkowy przedstawiający wyniki sprzedaży osiągane przez poszczególnych pracowników w latach 2017–2024, szczegółowe dane zawarte zostały w tabeli 1.

Przykład 2. Funkcja sin(x)

Wykres 1. Funkcja f(x)=sin(x)

Opis alternatywny

• Prosty:

Sinusoida, f(x)=sin(x).

• Rozbudowany:

Wykres funkcji sinus f(x)=sin(x) przedstawia funkcję okresową, gdzie okres podstawowy T=2\pi, a zbiór wartości mieści się w przedziale <-1;1> oraz dziedziną są liczby rzeczywiste.

• Ze wskazaniem opisu:

Jeśli w tekście opisano szczegółowo zawartość wykresu, nie ma potrzeby tworzenia dla niego rozbudowanego opisu alternatywnego. W takim wypadku opis alternatywny może mieć postać:

Wykres f(x)=sin(x), pod wykresem znajduje się szczegółowa charakterystyka tej funkcji.

Przykład 3. Tabliczka znamionowa pojazdu

Ryc. 1. Przykładowa tabliczka znamionowa pojazdu

Opis alternatywny

• Prosty:

Wzór tabliczki znamionowej pojazdu.

• Rozbudowany:

Wzór tabliczki znamionowej pojazdu, na której znajdują się takie dane jak: marka pojazdu, typ/model, VIN, masa własna i całkowita oraz rok produkcji.

• Ze wskazaniem opisu:

Jeśli autor opisał szczegółowo w tekście wygląd tabliczki znamionowej, to opis alternatywny może mieć postać:

Wzór tabliczki znamionowej pojazdu, której dane zostały opisane w tekście poniżej.

Przykład 4. Schemat blokowy algorytmu obliczenia pola trójkąta

Schemat blokowy można opisać albo jako obrazek, omawiając poszczególne elementy zgodnie z kierunkiem strzałek, albo jako etapy działania algorytmu (w zależności od kontekstu).

Opis alternatywny

• Prosty:

Schemat blokowy prezentujący algorytm obliczenia pola trójkąta.

• Rozbudowany:
1. Wariant, który skupia się na układzie obrazka:

Schemat blokowy prezentujący algorytm obliczenia pola trójkąta: na samej górze znajduje się w owalu napis „start”, w dół prowadzi strzałka do równoległoboku, w którym znajduje się polecenie „podaj a, h”, następnie w dół prowadzi strzałka do prostokąta, w którego centrum znajduje się polecenie „oblicz P = a * h”, kolejno w dół prowadzi strzałka do równoległoboku z napisem „pokaż P” i ostatnia strzałka prowadząca do owalu z napisem „stop”.

1. Wariant liniowego zapisu algorytmu:

Schemat blokowy prezentujący algorytm obliczenia pola trójkąta (liniowy): start; podaj a, h; oblicz P=a*h; pokaż P; stop.

• Ze wskazaniem opisu:

Jeśli autor opisał szczegółowo w tekście zawartość schematu, to opis alternatywny może mieć postać:

Schemat blokowy prezentujący algorytm pola trójkąta, opisany szczegółowo poniżej w podpunkcie 1.1.

Przykład 5. Infografika - Cykl życia materiałów budowlanych

Ryc. 2. Cykl życia materiałów budowlanych

Opis alternatywny

• Prosty:

Infografika w formie koła ilustrującego cykl życia materiałów budowlanych wraz z przypisanymi kosztami procentowymi na każdym etapie.

• Rozbudowany:

Infografika w formie koła ilustrującego cykl życia materiałów budowlanych wraz z przypisanymi kosztami procentowymi na każdym etapie. Etapy cyklu i koszty: pozyskanie surowców: 20–30 % kosztów całkowitego materiału; produkcja: 5–10 % całkowitych kosztów; montaż na budowie: 10–20 % całkowitych kosztów; użytkowanie: 15–30 % w cyklu życia budynku; rozbiórka: 5–10 % kosztów całkowitych; recykling: 0–5 % kosztów całkowitych.

• Ze wskazaniem opisu:

Jeśli autor opisał szczegółowo w tekście zawartość infografiki, to opis alternatywny może mieć postać:

Infografika w formie koła ilustrującego cykl życia materiałów budowlanych wraz z przypisanymi kosztami procentowymi na każdym etapie, które zostały opisane w tekście poniżej.

Przykład 6. Wzory

We wzorach dopuszczalne jest zarówno zapisanie w postaci opisowej jak i symbolicznej. Jeśli autor zdecyduje się na uproszczony zapis symboliczny musi pamiętać, że opis będzie czytany przez czytniku tekstu (znak po znaku - greckie litery powinny być zapisane w sposób fonetyczny.